Ở giai đoạn đầu, việc làm hộ cho nhanh là cách làm cụ mất khả năng nhanh hơn. Giữ được việc tự làm là mục tiêu chính, và nó cần sửa cách làm chứ không cần làm thay.
Vì sao làm hộ lại có hại
- Vì việc nào không làm nữa thì mất nhanh hơn
- Làm hộ tiết kiệm mười phút hôm nay
- Nhưng bỏ mất một khả năng còn dùng được nhiều tháng
- Nguyên tắc là sửa cách làm cho dễ hơn
- Không làm thay
Hai mục cuối là nguyên tắc của cả bài, và nó là chỗ khác nhau lớn nhất.
Sửa cách làm nghĩa là gì
- Chia việc thành bước nhỏ
- Để dụng cụ ở chỗ nhìn thấy
- Dùng lịch và bảng nhắc lớn
- Làm cùng cụ thay vì làm cho cụ
- Cụ vẫn là người làm, mình chỉ bỏ bớt chỗ khó
Mục cuối là câu đáng nhớ nhất, và nó áp được cho hầu hết việc trong nhà.
Về việc chia thành bước nhỏ
- Một việc lớn thành ba bước thì cụ làm được
- Nói một bước một lần, chờ xong rồi mới nói bước sau
- Đừng nói cả chuỗi trong một câu
- Và để cụ có thời gian, đừng vội
- Mục thứ ba là chỗ hay sai nhất
Mục thứ tư là điều quan trọng, và cụ chậm không có nghĩa là cụ không làm được.
Về việc để mọi thứ nhìn thấy được
- Đồ dùng hằng ngày để ra ngoài, đừng cất trong tủ kín
- Dán nhãn chữ to lên tủ và ngăn
- Bỏ bớt đồ để bớt chỗ phải tìm
- Và giữ mọi thứ ở đúng một chỗ, đừng đổi
- Mục cuối là quy tắc quan trọng nhất
Mục cuối quan trọng vì đổi chỗ để đồ là cách làm cụ mất khả năng nhanh nhất.
Việc nào nên đỡ sớm
- Quản thuốc
- Quản tiền lớn
- Và việc có nguy hiểm như bếp và lái xe
- Ba nhóm này đỡ sớm là vì an toàn
- Còn lại thì giữ cho cụ làm càng lâu càng tốt
Mục thứ tư là lý do phân biệt, và ba nhóm đó khác với phần còn lại về tính chất.
Về việc quản thuốc
- Hộp chia thuốc theo ngày là cách đơn giản và hiệu quả
- Một người trong nhà xếp hộp mỗi tuần
- Cụ vẫn tự uống, chỉ không phải tự nhớ liều nào
- Kiểm hộp cuối tuần để biết có bỏ liều không
- Mục thứ ba là cách giữ được phần tự làm
Mục thứ tư là cách kiểm không cần giám sát, và nó cho thông tin để nói với bác sĩ.
Về chuyện lái xe
- Đây là chuyện khó nói nhất trong nhà
- Nói với bác sĩ để có ý kiến chuyên môn, đừng để thành cuộc tranh trong nhà
- Bàn sớm khi còn nhẹ thì dễ hơn bàn lúc đã có sự cố
- Và thu xếp cách đi lại thay thế trước khi đề nghị cụ dừng
- Mục cuối là bước làm cho đề nghị đó nhận được
Mục thứ hai là cách gỡ tốt nhất, và ý kiến từ bên ngoài dễ được nghe hơn.
Về việc giữ tự trọng cho cụ
- Đừng sửa lời cụ trước mặt người khác
- Đừng nói về cụ như thể cụ không có ở đó
- Đừng kể chuyện cụ quên như chuyện vui
- Và vẫn hỏi ý cụ trong việc của cụ
- Mục thứ hai là điều hay xảy ra nhất
Mục cuối là việc quan trọng nhất, và nó giữ cho cụ còn là người quyết trong nhà mình.
Bàn sớm những chuyện gì
- Cụ muốn ai lo việc gì cho mình
- Muốn được chăm ở đâu
- Điều cụ muốn và không muốn nếu bệnh nặng lên
- Và giấy tờ cần thu xếp
- Bàn khi cụ còn quyết được là món quà lớn nhất cho cả nhà
Mục cuối là lý do bàn sớm, và nó gỡ cho con cháu khỏi phải đoán hộ về sau.
Về việc giữ sinh hoạt và gặp người
- Giữ nếp sinh hoạt quen: giờ ăn, giờ đi lại, việc thường ngày
- Giữ việc gặp người quen
- Vì cô lập làm mọi thứ xuống nhanh hơn
- Và hoạt động quen thì cụ còn làm được lâu
- Mục thứ ba là lý do
Mục thứ tư là điều đáng biết, và việc cụ đã làm cả đời thì bền nhất.
Điều giai đoạn đầu không phải là
- Không phải lúc dừng mọi thứ lại
- Không phải lúc chuyển cụ ra khỏi nhà quen
- Không phải lúc bỏ hết việc cụ đang làm
- Nó là lúc sửa cách làm và bàn những chuyện phải bàn
- Mục thứ tư là việc đúng của giai đoạn này
Mục thứ hai là điều rất đáng nhớ, và chỗ quen là thứ giúp cụ nhiều nhất.
Dấu hiệu ở người già thường mờ hơn
- Có thể không sốt dù đang nhiễm trùng
- Có thể không đau rõ dù đang có chuyện nặng
- Nên thay đổi đột ngột về đầu óc là dấu hiệu cấp
- Và đột ngột không đi được như hôm qua cũng là dấu hiệu cấp
- Ở cụ có sa sút, nặng hơn hẳn mức thường ngày là dấu của một đợt cấp
Mục cuối là chỗ hay bỏ qua nhất ở nhóm này, và đừng cho là bệnh cũ tiến triển.
Dấu hiệu đi cấp cứu ngay
- Nặng hơn hẳn mức thường ngày trong vài giờ hoặc vài ngày
- Ngủ gà, khó gọi dậy
- Yếu một bên người, nói khó, méo miệng
- Không tiểu được, hoặc sốt cao kèm lẫn nặng hơn
- Ngã có đập đầu
Mang túi thuốc và bản ghi mức nền theo, và nói rõ mức thường ngày của cụ.
Việc làm được trong tuần này
- Chọn một việc đang làm hộ và đổi thành làm cùng: chia thành ba bước, nói một bước một lần
- Mua hộp chia thuốc theo ngày, xếp một tuần, kiểm lại cuối tuần
- Đặt một lịch to và một bảng ghi việc hôm nay ở chỗ cụ hay ngồi, cập nhật mỗi sáng
- Dán nhãn chữ to lên tủ, và chốt một chỗ cố định cho mỗi thứ — rồi đừng đổi nữa
- Hẹn buổi nói chuyện với cụ về điều cụ muốn, ghi lại bằng chính chữ của cụ
Việc đầu là việc đổi nhiều nhất trong năm việc, vì mỗi việc giữ được là nhiều tháng cụ còn tự làm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao làm hộ lại có hại?
Vì việc nào không làm nữa thì mất nhanh hơn. Làm hộ tiết kiệm mười phút hôm nay nhưng bỏ mất một khả năng còn dùng được nhiều tháng. Nguyên tắc là sửa cách làm cho dễ hơn, không làm thay.
Sửa cách làm nghĩa là gì?
Chia việc thành bước nhỏ, để dụng cụ ở chỗ nhìn thấy, dùng lịch và bảng nhắc lớn, làm cùng cụ thay vì làm cho cụ. Cụ vẫn là người làm, mình chỉ bỏ bớt chỗ khó.
Việc nào nên đỡ sớm?
Quản thuốc, quản tiền lớn, và việc có nguy hiểm như bếp và lái xe. Ba nhóm này đỡ sớm là vì an toàn, còn lại thì giữ cho cụ làm càng lâu càng tốt.
Bàn sớm những chuyện gì?
Cụ muốn ai lo việc gì cho mình; muốn được chăm ở đâu; điều cụ muốn và không muốn nếu bệnh nặng lên; và giấy tờ cần thu xếp. Bàn khi cụ còn quyết được là món quà lớn nhất cho cả nhà.